Numero: 007149

Rubriko: moderna vivo

Redaktoro: P. Gubbins

Prioritato: 1

Korektita versio

GERMANIO

Reform-fiasko

La komuniko efikis kvazař bombeto en somera Germanio: unu el la plej grandaj kaj renomaj ╝urnaloj, Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ / Frankfurta ěenerala Gazeto), ekde la 1a de ařgusto 2000 denove uzas la antařan version de germana ortografio kaj do rezignas pri la reformita skribmaniero, enkondukita de Šiuj germanaj gazetoj kaj informagentejoj precize unu jaron antaře. La (politika!) redakcio de FAZ klarigis la motivon por tiu Ši surpriza decido tiel: la esencaj celoj de la reformo ne estas atingitaj.

Reagoj estis ambiguaj; iuj instancoj estis ekscititaj, aliaj parolis pri somera teatro. La Germana Akademio por Lingvo kaj Poezio vidis en la pa■o de FAZ "pozitivan signalon" kaj deklaris, ke ur°as "rekonstrui la reformon". La prezidanto de la konferenco de kulturministroj trankvile diris: la gazetoj libervole transprenis la reformon, do ili povas ankař libere rezigni pri °i. Sed "reformon de l' reformo" por la lernejoj oni ne preparas, li certigis.

La estro de la inter■tata komisiono por la germana ortografio (en tiu Ši komisiono kunlaboras la germanlingvaj ■tatoj, krom Germanio precipe Ařstrio kaj Svisio) bedařris la decidon de la redakcio en Frankfurto, sed ne vidis kialon por ■an°o. "FAZ evidente ne estas pelata de enhavaj kialoj de la reformo. Motivis °in ■ajne la konservativa spirito de la gazeto."

Elitula gazeto

Efektive, FAZ estas konservativa, sed precipe elitula (reklam-slogano: malantař °i sidas prudenta kapo), kaj krome lingve tre konscia; °iaj ařtoroj kaj redaktoroj estas verkistoj, pli ol ╝urnalistoj. Artikolojn skribas granda nombro da propraj korespondantoj; tekstojn de informagentejoj oni uzas nur malgrandparte.

Tian lukson ne havas ordinaraj germanaj ╝urnaloj, kiuj devas plejparte transpreni informojn kaj raportojn de agentejoj -- kaj tiuj dařre aplikas germanan lingvon lař la ortografia reformo. Do, demandite pri eventualaj konsekvencoj post la furora resalto de FAZ al la malnova skribmaniero, Šiuj agentejoj kaj redakcioj de aliaj gazetoj konfirmis, ke ili ne sekvos la vojon de la elitula ╝urnalo en Frankfurt.

La redakcio de la alia granda kaj simile renoma germana ╝urnalo, SŘddeutsche Zeitung (SZ / Sudgermana Gazeto) en Munkeno, kiun oni karakterizas "liberala", deklaris ke la "diletanta" reformo ja ne estis necesa, sed ke la germanoj povas "vivi" kun °i. Sed multe pli grave estus batali kontrař la "lingvokripliguloj en instancoj, amaskomunikiloj kaj entreprenoj" -- aludo precipe al la super■ar°o per usonanglaj fu■vortoj.

Instruistoj kontentaj

Instruistoj en (precipe) elementaj lernejoj, kiuj jam de preskař du jaroj praktikas la novan ortografion, konfirmas, ke por la lernantoj la nova skribmaniero estas iom pli konvena: ili eraras malpli multe ol antaře.

Kiel ajn, restos la ­aoso en germana lingvo pro tiel nomata reformo, kiu maksimume estis modifeto de komplika ortografio. Tamen ja, en libertempa periodo, kiam mankis gravaj eventoj, amaskomunikiloj havis ekscitan temon, Šar kompreneble la diskutadoj dařris semajnojn. Do almenař redaktoroj °ojis.

MAUL Stefan

 ;