Numero: 007144

Rubriko: Turismo

Prioritato: 3

Korektita versio

TRADICIOJ

Bierlando Belgio

En Belgio estas multaj bierspecoj. EŠ tiom multaj, ke Šiutage en la jaro oni povus trinki aliaspecan bieron, Šiufoje en speciala bierglaso!

Kial Belgio havas pli da lokaj (regionaj, urbaj, abatejaj) bierspecoj ol la najbarlandoj? Kařzoj por tio estas la kompleksa intermiksi°o de klimataj, historiaj, mikrobiologiaj kaj eŠ burgundiaj faktoroj.

En la malvarma nordo de okcidenta Eřropo simple kreskas malmulte da vinberoj. Tial en Belgio oni Šiam sin dediŠis al la kultivado de grenoj. Speciale hordeo kaj tritiko bone kreskas sub tiu klimato.

Historio

En la mezepoko biero estis likva pano: man°a╝o kaj trinka╝o samtempe. La virino bakis panon kaj faris bieron.

La unuaj tavernistoj en siaj farmbienoj-bierfarejoj mem produktis bieron por voja°antoj, kaj la resta╝oj rezulte de tio servis kiel fura°o. Abatoj plenigis sian kason per la biervendado.

Trinki bieron estis pli sekure ol trinki akvon, Šar la boligo mortigis la bakteriojn. Do, ekde la 17a jarcento bierfarejoj kaj distilejoj fondi°is en "Liberaj urboj" kiel Hoegaarden [h˙garden] kaj Lembeek, kie oni ne devis pagi akcizojn.

La origino de multaj belgaj bierspecoj kaj ilia gustvarieco venas de la jaro 1364, en kiu la germana imperiestro Karlo 4a deklaris novan bierle°on, la "Novus Modus Fermentandi Cervisiam" (Nova maniero fermentigi bieron). Lař °i la uzado de lupolo i°is deviga en Brabanto. Kontraste al tio en graflando Flandrio, kiu estis sub la regado de franca re°o, la bierfaristoj estis devigitaj uzi aliajn herbojn ol lupolo.

La uzo de lupolo plibonigis la bierkvaliton. Antaře estis nur spontanea kaj miksa fermentado (altaj gistoj kun bakteria flařro). La bakterian kreskon kaj do ankař la difekti°on specife bremsas lupolon. Tiel la pura gistflařro povis superregi kaj sekve pliriŠigi la guston, pro kio la gistaj bierspecoj i°is tipe brabanta speciala╝o.

Certaj regionoj en Belgio havas propran, lokan mikrobiologian medion. Speciale en la valo de la rivero Zenne koncentri°as "sova°aj gistoj" en la aero, kiel "Brettanomyces lambicus", kiuj interalie mildigas la acidan guston.

Burgundio

La prefero de belgo bone man°i kaj trinki trovas sian originon en la "Ora" 17a jarcento de Flandrio. Tiam pro la gusto Šiu urbo havis sian preferon rilate proprajn herbomiksa╝ojn ař "grion" (en kiu enestis i.a. miriko, rosmareno, koriandro, junipero, cinamo, anizo, kariofilo, salvio, lařro). Ăiu bierfaristo estis devigata aŠeti herbojn en la loka "herbodomo".

En Bru°o oni povas dařre viziti la tiel nomatan Gruuthuuze kiel ekzemplon de la kreskanta urba povo, interalie akirita danke al la ekstraj akcizoj (°is 60 ař 70 centonoj de la urbaj enspezoj). Urboj kaj lokaj biergildoj reguligis la vendoprezojn, ingrediencojn kaj preparmanieron. Tiel la urba bierarto pliperfekti°is kaj urbaj bierspecoj ekestis. Ekzemple, en Bru°o en la 16a jarcento funkciis bierfarejo 't Hamerken (la marteleto) -- nun De Gouden Boom (la ora arbo), -- kiu produktis la urbobieron Brugse Tripel (bru°a triobla, t.e. trioble forta).

La termino Tripel estis en Bru°o Šefe uzata por indiki kutime palan bieron de 6 °is 9 alkoholgradoj. Hodiař, Brugse Tripel estas unu el la maloftaj bierspecoj, kiu 3 jarojn sinsekve estis honorata per ora medalo de Monde SÚlection, kaj ankař per la trofeo de alta internacia kvalito. Karakteriza estas °ia kremeca malto kaj mieleca gusto, kařzata de multe da alkoholo (9,5%), kun refermentado post enboteligo.

Ăi-supraj elementoj klarigas la evoluon de la diversaj belgaj lokaj (regionaj, urbaj, abatejaj) bierspecoj, inter kiuj multaj unikas en la mondo kaj pro tio estas parto de la homara hereda╝o.

Superrigardo

Ăi-sube vi trovas superrigardon de la plej gravaj belgaj bierspecoj, ordigitaj lař la fermentadprocedo: alta (ař varma), malalta (ař malvarma), spontanea kaj miksa fermentado.

Malalta fermentado:

Pilsena biero

Unuafoje produktita en Pilsen (Ăe­oslovakio, 1842), la pilsena biero aperis en Belgio Širkař 1928, ankař danke al la progreso de fridtekniko. Post jarcentoj de malhelaj (varme fermentintaj) bierspecoj, tiu orkolora (malvarme fermentinta) biero kun avera°e 5 alkoholgradoj gajnis popularecon pro tio, ke °i malpli pezis, pro siaj klareco kaj sensoifiga efiko. Kune kun lupolo, la malalta temperaturo bremsas la bakterian kreskadon, pro kio la biero i°as pli klara.

Tamen la sukcesplena ekflorado de pilsena biero estis ja mallongdařra, mezurita lař historia skalo. Nur kvardek jarojn poste, Širkař 1968, la pilsenbiera konsumado en la belga merkato kulminis je 90 procentoj (la ceteraj 10 procentoj konsistigis specialan bieron). Ekde 1968 (la studenta revolucio) la specialaj bierspecoj °uas restari°on sub influo de la pli kritikema konsumanto, kiu en mondo de gusto- egali°o kaj industrii°o sin turnas al la gustvarieco de la naturo. Dudek jarojn poste, la speciala biermerkato triobli°is kaj atingis 30 procentojn: la reveno de burgundaj biergustoj fari°is fakto kaj ekspansias al la najbarlandoj de Belgio. Ankař malaperintaj bierspecoj kiel tritiko- kaj herbobieroj (blankaj bieroj) reakiras intereson.

Alta fermentado:

Tiu Ši "supre flosanta" varma (ař alta) fermentado havas pli fruktecan aromon ol la biero de malalta fermentado kaj estigas pli kompletan, pli dolŠan guston. Kontraste al la pilsena biero, fridinstala╝oj Ši-kaze superfluas.

Speciala belga tipo

La nomo "SpÚciale Belge" estis unuafoje uzata fine de la dudekaj jaroj de 20a jarcento dum la ekfuroro de pilsena biero, referencante al la belgaj alt-fermentadaj bierspecoj kun Širkař 5 alkoholgradoj, le°ere lupolizita kaj farita el helkoloraj maltoj de apudmaraj hordeoj. Populare oni ankař parolas pri ambrokoloraj bierspecoj, el kiuj "Palm" estas la plej populara. Produktita lař la infuzmetodo, °i havas plenbu■an, amardolŠan guston de malto kaj fruktecan aromon. La dua fermentado (ař maturi°procedo) fajnigas la guston kaj atribuas pli da mildeco al la biero.

Blanka biero (tritikbiero)

La origino de blanka biero estas Širkař la 14a jarcento en Orienta Brabanto. Tritiko, aveno kaj betoj estas de plej frua epoko tie kultivataj en la grandbienoj.

Tiu intensa kultivado postulis multe da fortoj de homoj kaj Ševaloj, ambař tre soifaj post longa tago da peza laboro. En la grandbieno oni faris la sensoifigan blankan bieron el Širkař 50 procentoj da nemaltigita tritiko, pro tio estas ties lakteca, natura malklareco. Aldono de fortaj gustiga╝oj kiel koriandro kaj kuracao estigis al la tritikaj bierspecoj herban kaj fre■an, acid-dolŠan guston. La plej konataj markoj estas interalie Brugs Tarwebier kaj Hoegaarden.

Trapistaj, abatejaj kaj mona­aj bieroj

Trapista biero devas esti farita ene de la muroj de trapista mona­ejo kiel en Westvleteren. La nomo estas lařle°e protektata kaj havas kiel etikedon "authentic Trappist product┤┤(ařtentika trapista produkto), kiu ankař protektas aliajn trapistajn produktojn kiel ekzemple froma°on.

Abateja biero estis produktata ekster la mona­ejaj muroj sub licenco de mona­eja komunumo. ěi ne estigis apartan bierspecon, kutime havas altan alkoholenhavon inter 6 kaj 12 gradoj, kaj povas esti blonda ař malhela, refermentinta en botelo kun amardolŠa, milde rostita gusto.

Ekzistas nur 6 abatejoj, kiuj solaj en la mondo rajtas produkti trapistan bieron. Unu situas en Nederlando (La Trappe), kaj la kvin aliaj en Belgio: Westvleteren, Westmalle, Chimay, Orval kaj Rochefort.

Pezaj, blondaj bieroj

Karakteriza pri la blondaj bieroj de alta fermentado estas la alta alkohol-enhavo (pli ol 6 procentoj). Arto kaj lerto kulminas en la "virtuozaj" bieroj kiel "Duvel" (diablo, 8,5 procentoj), nesuperita en °ia speco. "Duvel", refermentinta en botelo, havas fajrere oran koloron kaj abundan ■ařmkolon. La ekvilibro inter fajna aromo kaj subtila amareco donas al tiu Ši biero unikan lokon en la riŠa belga biertradicio.

Britaj bieroj

Sub influo de ambař mondmilitoj, belgoj ankař ekkonis la anglajn, skotajn kaj irlandajn bierspecojn (elojn). Tipa por la multaj britaj bierspecoj estas "dry hopping" (oni aldonas fre■an lupolon dum dua fermentado). Pale ale, stout kaj scotch ale estas la plej konataj specoj.

Sezonaj bieroj

Origine saisons (sezonaj bieroj) estas faritaj en la riŠaj farmbienoj-bierfarejoj de Henegovio dum la vintraj monatoj, por ke oni post la maturi°o trinku ilin dum la rikoltmonatoj.

Tipa por la sezonaj bierspecoj estas la alta pastotemperaturo de la malto, pro kiu ekestas ekstra nefermentigebla sukero. Post la Šefa fermentado tradicie venas la varma fermentado kaj "dry hopping". Fermentado en la botelo zorgas pri pli multe da karbondioksida gaso, kio kařzas pli refre■igan kaj pikan guston.

Spontanea fermentado:

Lambikaj, geřzaj kaj fruktaj bierspecoj

La nomo Lambiko referencas al la loko Lembeek sude de Bruselo, en la valo de la rivero Zenne. Tie en la aero flugas sova°aj gistoj kiel Brettanomyces bruxellensis kaj lambicus. Ili spontanee °ermas en la sukerita maltpasto en malferma, frida kuvo, kiu trovi°as sub vento-trablova tegmento. Jam en la 16a jarcento oni skribis, ke Lambiko devas esti farata per nemalti°inta tritiko, aveno kaj hordea malto, kun aldono de plurjara (malpli amara) lupolo. La kombino de la spontanea gisto kun la ingrediencoj estigas al la Lambiko acidecan guston, kiu fari°as pli milda, se oni lasas la bieron maturi°i en kverkaj bareloj dum du someroj. Lambiko estas farata nur vintre, Šar la somera varmeco kařzas tro multe da acidi°o. Lambiko estas la baza biero por la produktado de geřzaj kaj fruktaj bieroj. Aldono de fre■aj Šerizoj (Širkař 200g/litro!) ař framboj rezultigas fruktecan, pli dolŠan guston. Tradicia geřza biero estas Šiam produktata el 100 procentoj da Lambiko, dum "moderna" geřzobiero devas enhavi nur parton de trijara Lambiko. La plej bona geřza biero "de Boon" el Lembeek enhavas 85 procentojn da maljuna kaj 15 procentojn da juna Lambiko.

Miksa fermentado:

Sudflandraj ru°aj bierspecoj

Tiuj Ši brunru°aj bierspecoj estas la rezulto de unika procedo de miksita fermentado -- kombino de alta fermentado kaj bakteria flařro, kiuj transformas la organikajn acidojn kaj altajn alkoholojn al esteroj. Post la Šeffermentado de la plej populara Rodenbach [rˇdenba­], la biero maturi°as dum 18 monatoj en kverkaj ujoj, el kiuj kelkaj a°as pli ol 150 jarojn. Poste miksita kun juna biero, Rodenbach havas acid-dolŠan, kverkan kaj tre fre■igan guston kaj estas kvazař la ru°a vino inter la bieroj.

Pluraj el la bierfarejoj de tiu bierspeco estas senpage viziteblaj! Nepre informi°u dum via voja°o en Belgio!

Lode VAN DE VELDE

 ;