Numero: 007093

Rubriko: Ekonomio

Redaktoro: Roland Rotsaert <rotsaert@esperanto.be>, oficeje <rotsaertr@ccrek.be>

Prioritato: 1 (aperu en septembra numero, poste ne plu havas sencon)

Korektita versio

MONDAJ FINANCOJ

Internacia kunsido de financistoj en Prago

Kunsido de Internacia Mona Fonduso (IMF) kaj de Monda Banko (MB) okazos en Prago de la 18a °is la 30a de septembro 2000. Oni antařvidas ke en la kongresejo (kie okazis la UK de Esperanto en 1996) kunvenos preskař 20á000 financistoj el la tuta mondo. Sed samtempe estas atendataj °is 30á000 kontrařuloj de la kunsido, kiuj venos el la tuta Eřropo por manifestacii kontrař la ekonomia tutmondi°o.

Post la malsukceso de la konferenco de Monda Organiza╝o pri Komerco (MOK) pasintjare en Seattle (MONATO 2000/2, p. 10), kaj post la strataj interbati°oj en Va■ingtono en la Ši-jara printempa kunsido de MOK kaj MB, estas farataj grandaj preparoj por malebligi similajn ekscesojn en Prago. La planadon de prevento de teroristaj atencoj partoprenas ankař spertuloj de la usona FBI.

La kostoj de sekureco

Lař pritakso de la ministrejo pri internaj aferoj, por garantii la sekurecon de la kunsido estos necesaj elspezoj je preskař 250 milionoj da kronoj, sed la ■tata bu°eto disponas nur pri 98 milionoj (39 Še­aj kronoj proksimume egalas al 1 usona dolaro).

"La sekurigaj aran°oj estas garantiataj kaj por la ministrejo pri internaj aferoj ili prezentas absolutan prioritaton. Se la registaro ne disponigas la necesajn financojn, tiam havigos ilin la ministrejo mem el siaj propraj fontoj. Sed estas evidente, ke tiu mono poste mankos aliloke," diris la porparolanto de la ministrejo. La ministro pri financoj, Pavel MertlÝk, konstatis ke Prago estas tre bone preparita por la kunsido de IMF.

Ke ekzistas problemoj kun la financado de la sekureco koncedis ankař la polica vicprezidanto: "Por tiuj Ši aferoj ni devis disponigi 96 milionojn da kronoj el niaj propraj rimedoj, sekve nun ni devas redukti elspezojn en la granda plimulto de ceteraj sferoj." Li rifuzis la opinion, ke pro la ■parigaj dispozicioj estas limigita la agopovo de la polico. "Ni aŠetas la teknikan ekipa╝on, kiun ni Šiuokaze devus havigi al ni, kvankam eble en pli longa tempo-horizonto."

La ministro pri internaj aferoj postulis de la registaro, ke lige kun la kunsido de IMF °i disponigu parton de la rimedoj de la ■tata bu°eta rezervo, kiu egalas al 140 milionoj da kronoj. Tiu sumo estus dividenda inter la ministrejoj pri internaj aferoj, pri defendo kaj pri financoj.

Samtempe la magistrato de la Šefurbo Prago postulas subvencion el la ■tata bu°eto je 40 milionoj da kronoj por kovri la kromajn kostojn de de╝oroj de la urbaj policanoj, fajrobrigadanoj kaj sanitaristoj.

Prefere dialogi ol stratbatali

Tamen, sociologoj, psikologoj kaj aliaj fakuloj opinias, ke pli bone estus dialogi kun la kontrařuloj de la kunsido ol batali kontrař ili. Por multaj el ili la problemo de la tutmondi°o estas nur substitua problemo. En ilia protesto evidenti°as ilia radikalismo kaj la °enerala malkontento de junaj homoj, kiuj de la postkomunismaj ■an°oj atendis ion alian, pli promesdonan kaj pli gravan por ili, ankař lař la sociala vidpunkto, kie trovi°as la problemoj de laboro, lo°ejoj, ktp. ěuste tiuj Ši junuloj estos en la estonteco signifoplenaj politikaj agantoj.

Pro tio prezidento Vßclav Havel esprimis sian intencon inviti 250 subtenantojn kaj kontrařulojn de la tutmondi°o al komuna renkonti°o kaj diskuto en la praga kastelo. Tiun Ši iniciaton bonvenigis ankař la prezidanto de MB, James Wolfensohn: "Se ni havos bonan volon reciproke ařskulti nin kaj lerni unu de la alia, tiam ni havos pli grandan ■ancon plibonigi la mondon." Havel ne kontrařus, ke la kunsidon akompanu senbruaj manifestacioj, dancamuzoj kaj koncertoj.

Ăe­aj politikistoj havas malsamajn opiniojn pri traktadoj kun la radikaluloj. Ekzemple social-demokrata deputito opinias, ke radikaluloj estas radikalaj °uste pro tio, ke ili rifuzas trakti kaj preferas protesti. Lař deputito de la dekstrema Liberec-unio radikaluloj havas purajn intencojn, sed malbone vidigas ilin. Ili ╝etas ■tonojn, kiam atakas ilin polico. Sed, se ili estos invititaj kaj diskutos, kial ili ╝etus ■tonojn? Alia dekstrema deputito de la Civitan-demokrata partio opinias ke tiuj, kiuj intencas en septembro veni en Pragon, ne volas diskuti. Ili volas provoki tumultojn.

Por malebligi manifestaciojn de ekstremistoj, la praga filio de la Civitan-demokrata partio luis de la 18a °is la 21a de septembro la Malnovurban kaj Venceslaan placojn kaj intencas tie organizi proprajn aran°ojn por apogi la tutmondi°on kaj la kunsidojn de IMF kaj MB en Prago. Ău per tio oni malhelpos aran°ojn de ekstremistoj, ař Šu oni kura°igos ilin, estas dume nerespondebla demando.

jpa

 ;